Zamykasz etap robót ziemnych. W zestawieniu masz ilość wykopu, w kartach drogowych liczbę kursów, a nadzór pyta, ile ziemi zdjęto z konkretnego odcinka. Każdy dokument mówi coś o pracy, która została wykonana. Żeby rozliczyć odcinek, trzeba jeszcze pokazać, skąd wzięła się zgłaszana ilość i jak można ją sprawdzić.
Jeśli prace już trwają, najważniejszą decyzję podejmij przed zasypaniem wykopu, przykryciem warstwy albo przekazaniem frontu kolejnej ekipie. Ustal z nadzorem, którą powierzchnię trzeba zmierzyć, gdzie przebiega granica etapu i według jakiej zasady liczycie metry sześcienne.
Przedmiar opisuje ilości robót planowanych. Porównanie terenu z powierzchnią projektowaną pomaga oszacować, ile trzeba wykopać lub usypać, żeby dojść do projektu. Przy obmiarze wykonanych prac pytanie jest inne: jaka zmiana rzeczywiście zaszła na danym odcinku między dwoma udokumentowanymi stanami i którą jej część obejmuje konkretna pozycja rozliczenia?
Objętość gruntu w stanie rodzimym, luźnego urobku w skrzyni i zagęszczonego nasypu to trzy różne podstawy obliczeń. Grunt po wydobyciu zmienia objętość, a po wbudowaniu i zagęszczeniu zmienia ją ponownie. Tony określają masę. Do przeliczenia na objętość potrzebna jest gęstość odpowiednia dla materiału i jego stanu. Jeżeli obie strony chcą stosować przeliczniki, powinny ustalić, z jakich danych one wynikają i do której pozycji mają zastosowanie.

| Źródło danych | Co można z niego odczytać | Czego nie da się ustalić |
|---|---|---|
| Karta pracy maszyny | Czas pracy i odnotowany zakres czynności. | Ile m³ gruntu ubyło lub przybyło na odcinku. |
| Karty drogowe i kwity wagowe | Zarejestrowane kursy oraz masę ładunku, jeśli go zważono. | Objętości gruntu w wykopie ani ilości po zagęszczeniu. |
| Porównanie powierzchni terenu | Zmiany wysokości oraz objętość ubytku i przyrostu w obrysie analizy. | Kto przemieścił grunt, ile razy był przewożony i która część podlega zapłacie. |
Gdy zestawienia się różnią, zacznij od dat, granic robót, jednostek i stanu gruntu. Sprawdź też, czy oba zestawienia obejmują te same pozycje: wywóz poza plac i przesunięcie gruntu na tym samym placu mogą być ewidencjonowane inaczej. Weryfikacja może potwierdzić ilość wykonawcy albo pomóc skorygować jego zestawienie jeszcze przed złożeniem obmiaru.
Porównuje się dwie powierzchnie wysokościowe: stan na początku i stan na końcu rozliczanego okresu. Na wspólnym obszarze sprawdza się, gdzie teren się obniżył, a gdzie podniósł. Ubytki i przyrosty objętości zestawia się osobno. Żeby porównanie miało sens, dane trzeba sprowadzić do wspólnego układu współrzędnych i układu wysokości, a obliczenie wykonać w tym samym obrysie na obszarze, dla którego oba modele mają wiarygodne dane.
Ortofotomapa pomaga sprawdzić, gdzie leży dany odcinek, skarpa czy tymczasowa hałda. Objętość wynika z danych wysokościowych i z tego, względem jakiej powierzchni jest liczona. Fotogrametria odtwarza powierzchnię widoczną na zdjęciach. Roślinność może zawyżyć rzędne modelu, a woda i zasłonięcia mogą zostawić luki w danych o gruncie. Takie miejsca trzeba oznaczyć, a gdy są potrzebne do rozliczenia, uzupełnić pomiarem terenowym. Zobacz, jak w realizacji DRONBUD na zarośniętym terenie sprawdzono model na danych geodezyjnych.
RTK pomaga ustalić położenie zdjęć. Fotopunkty użyte w opracowaniu służą do osadzenia lub dopasowania modelu. Niezależne punkty kontrolne, których nie użyto do dopasowania, pozwalają sprawdzić zgodność modelu z pomiarem terenowym w ich lokalizacjach. Drobny piksel na ortofotomapie ani dobra zgodność na fotopunktach użytych do dopasowania same nie określają dokładności objętości.

Na początku i na końcu miesiąca zmierzono ten sam obszar. Załóżmy, że teren obniżył się w całej strefie A (2 000 m²), średnio o 0,31 m. W całej strefie B (1 200 m²) teren się podniósł, średnio o 0,20 m. W przykładzie obniżenie w całości odpowiada wykopowi, a podniesienie — wykonanemu nasypowi.
Saldo to 380 m³ ubytku, ale do rozmowy o dwóch pozycjach rozliczenia potrzebujesz obu objętości i mapy stref. Jeżeli równolegle w kartach odnotowano 66 kursów pojazdów ze skrzynią o nominalnej pojemności 10 m³, mnożenie daje 660 m³ nominalnej pojemności wszystkich kursów. Nie mówi, ile materiału faktycznie załadowano ani ile ten materiał zajmował w gruncie przed wydobyciem. Tych dwóch liczb nie odejmuj od siebie, żeby skorygować obmiar. Najpierw sprawdź, które kursy dotyczyły strefy A i tego okresu oraz jak kontrakt opisuje pozycję dotyczącą transportu.
Jeśli między pomiarami pogłębiono wykop, a potem jego część zasypano, porównanie pokaże zmianę widoczną na koniec etapu. Z tej pary pomiarów nie wyliczysz osobno całego wykopu i późniejszej zasypki w tym samym miejscu. Do tego potrzebny byłby pomiar po wykopaniu, przed zasypaniem, lub inna odpowiednia dokumentacja.
Ustal termin na podstawie tego, kiedy zniknie powierzchnia potrzebna do obmiaru. Zmierz dno wykopu przed zasypaniem, a warstwę rozliczaną osobno przed przykryciem kolejną. Przy jednym froncie dobrym momentem może być zakończenie uzgodnionego odcinka. Przy kilku frontach warto podzielić budowę na strefy, żeby nie czekać z pomiarem gotowego odcinka na koniec prac w pozostałych.

Przed pomiarem ustal z inwestorem lub nadzorem cztery rzeczy.
Zapisz te ustalenia w wiadomości lub protokole i dołącz mapę z obrysem. Przy weryfikacji obie strony będą mogły wrócić do tej samej wersji zakresu.
Poszukaj wcześniejszego pomiaru geodezyjnego, pomiarów przekrojów, modelu z poprzedniego nalotu albo rzędnych istniejącego terenu z dokumentacji inwestora. Archiwalny numeryczny model terenu z Geoportalu też można ocenić. Sprawdź, czy dane powstały przed rozliczanymi pracami, obejmują właściwy obszar i są wystarczająco szczegółowe. Zweryfikuj też układ wysokości i to, czy między datą pozyskania danych a rozpoczęciem etapu teren zmienił się z innych powodów. Archiwalne zdjęcie może pomóc ustalić, co było wtedy na placu, ale samo nie zastąpi pomiaru wysokości.
Jeśli wiarygodny stan wyjściowy istnieje tylko dla części obszaru, pokaż wynik dla tej części i zaznacz brak w pozostałej. Jeśli nie ma podstawy do porównania, jeden dzisiejszy nalot nie odtworzy zdjętego gruntu. Nadal możesz udokumentować obecny stan jako punkt wyjścia do kolejnego etapu, zanim teren znowu się zmieni.
Nadzór powinien móc wskazać na mapie obszar odpowiadający każdej liczbie w zestawieniu. W raporcie szukaj:
Wzór raportu DRONBUD z pomiaru mas ziemnych pokazuje układ dokumentu: mapę stref, zestawienie ilości i odniesienie do kart drogowych. Liczby we wzorze są poglądowe. Raport pomaga uzasadnić zgłaszaną ilość. O tym, które pozycje można rozliczyć i według jakich zasad, decydują ustalenia kontraktowe i weryfikacja zakresu robót.

Tak, jeśli oba opracowania opisują właściwą powierzchnię i można je sprowadzić do tych samych układów współrzędnych i wysokości. Sprawdź też, czy starszy pomiar ma wystarczająco dużo punktów w miejscach takich jak dna wykopów, skarpy i ich krawędzie. Tam, gdzie starszych danych brakuje, gęsty model z nowego nalotu nie uzupełni wcześniejszego stanu.
Pomiar pokazuje geometrię i objętość nasypu. Zagęszczenie weryfikuje się badaniami przewidzianymi dla danej warstwy w dokumentacji robót.
Do wstępnej rozmowy wystarczy lokalizacja, orientacyjny obrys i informacja, na jakim etapie są roboty oraz kiedy przypada rozliczenie. Jeśli masz wcześniejszy pomiar, aktualny rysunek z granicami robót lub zapis dotyczący sposobu obmiaru, dołącz go. Daj znać, jeśli wykop będzie zasypywany, warstwa przykrywana albo na tym samym odcinku pracuje kilka ekip.
Sprawdź ofertę pomiarów objętości DRONBUD, prześlij informacje o budowie lub zadzwoń: 797 296 620. Sprawdzimy, jakie dane masz do dyspozycji. Jeśli pozwolą porównać kolejne etapy, przygotujemy zestawienie wykopu i nasypu dla uzgodnionych odcinków. Możemy też zaplanować pomiar przed zamknięciem kolejnego etapu.

Zyskaj pełną kontrolę nad swoją inwestycją i wyróżnij swój projekt dzięki profesjonalnym ujęciom, które zapierają dech w piersiach.
Skontaktuj się z nami już teraz, aby otrzymać darmową wycenę i sprawdzić, jak nasze drony mogą zoptymalizować Twój harmonogram prac oraz wzmocnić marketing Twojej firmy.
Zapraszamy do współpracy – zapewniamy certyfikowanych operatorów, najwyższą jakość materiałów i pełne wsparcie techniczne na każdym etapie realizacji.
e-mail: krzysztofkruczek@mail.com